Nieuwsrubriek

Learn to create an energy force field around you

De winterstage 2011 te Amsterdam. ‘s Morgens rond 08:30 verzamelen we bij de dojo in Woerden. Met twee auto’s rijden we gezamenlijk naar de Winterstage van Wilko Vriesman (zesde dan, directeur van de D.A.F.). We zijn ruim op tijd en er is zo mooi de gelegenheid om even bij te praten met diegenen die je niet minder vaak treft door het jaar heen. We starten met het zwaard: de vijde kata uit de eerste serie. Inkomen met het zwaard en deze direct na de entree op de keel van de partner plaatsen. Zodanig dat deze geen ruimte meer heeft om weg te komen, in het nauw gedreven als het ware. De hele stage gaat over het werken met de lijnen en het leren voelen van de martiale punten. Wilko spreekt in het Engels vanwege de vele buitenlandse gasten.

Na de entree van de vijfde zwaard kata moeten we leren wisselen op de lijn zonder de druk van de partner af te halen. Als deze het gevoel heeft dat die eruit kan of dat er ruimte ontstaat, mag de ander het zwaard naar de partner steken of slaan. Dat luistert allemaal heel nauw. Het rare is dat je niet naar voren of naar achteren moet gaan, want dan verlies je dat ‘krachtenveld’. Je moet alleen wisselen op de lijn met je heupen en de gedachte in de punten houden. Wilko refereert met een knipoog naar StarWars-achtige kreten. Maar grappig genoeg maakt het creëren van dit soort ‘beelden’ juist heel verhelderend. De uitdaging zit in het feit dat je níet met de partner bezig moet zijn, maar met voelen van die martiale contactpunten. In die punten moet je letterlijk en figuurlijk zijn.

Dan schakelen we naar de techniek tenchi nage vanuit katatedori. Ook hier moet je het punt leren voelen. Als je gecentreerd werkt, dan is er op het moment van contact leegte in het contact. De meesten zoeken de weerstand. Hij zoekt iemand uit het publiek om even lekker los te gaan met weerstand. Ik heb het voorrecht om dat te ondergaan?! Wilko zet me neer en stampt me langzaam in de grond. Dat is natuurlijk lekker, zegt hij, want dan heb je wat om mee te werken. Hmmm… Dan merkt Wilko op: ‘Als je geen weerstand hebt, dan heb je dus leegte. De meesten van jullie vinden dat vreemd om te ervaren. Dat is omdat dat zo alleen voelt. Maar je kunt pas werkelijk contact maken met de ander als je eerst contact met jezelf hebt. Daarom moet je die leegte leren voelen.’ Wat verderop tijdens de stage, gaan we vlak voor het contactpunt, wisselen op de lijn, net als met het zwaard. Als je dan dat krachtenveld weet vast te houden én kan wisselen met de heup op die lijn, vlak voor het materialiseren van het punt, is het effect enorm heftig voor de ander en lekker licht voor jezelf. Interessant werk om mee te nemen naar onze eigen dojo.

Eerste axioma lijn Tissier: verplaatsen, plaatsen, actie

Kerststage 2011 op zaterdag 17 december. Een stralende zon als ik om 09:30 naar de dojo van Woerden rijd om de matten op te halen om deze samen met John in de aanhangwagen naar Alphen te brengen. Onwillekeurig moest ik onderweg even terug denken aan de kerststage van vorig jaar. Daar belde ik Marc ‘s morgens vroeg uit zijn bed hoe we in hemelsnaam al die budo matten met 40cm sneeuw daar zouden gaan krijgen… Toen ik aankwam in Woerden was er gelukkig ondersteuning daar, want het is toch steeds een hele klus om de matten te halen en te brengen. Met elkaar is zo’n onderneming een stuk sneller geklaard. Caroline was al druk het kerstbrood aan het smeren toen we aankwamen in Alphen.

Zo’n zestig man waren aanwezig dit keer. Marc opent de stage door aan te geven graag terug te willen pakken op wat er nu zo specifiek is aan de lijn Tissier.  Er zijn twee axioma’s bij Tissier, vertelt Marc. Een soort gulden regel: verplaatsen als er iemand op je afkomt, dan zoek je eerst een nieuwe plaatsing en dan pas komt de actie. Met ai hanmi ikkyo gaan we aan de slag. Eerst alleen de entree. Dan het tweede axioma: van positie naar positie werken. Zoek je eigen autonome plek en laat de ander maar komen. Ga hem zelf niet opzoeken of op de aanvaller leunen. Bij het oefenen op de mat krijg je steeds met een andere partner te maken. Bij de een zit je in één keer prima, bij de ander moet je zoeken. Als je zo rustig werkt, kun je ook goed voelen wanneer je er goed in zit. Als het lukt heb je direct de balans van je partner te pakken bij de entree om vervolgens naar de volgende positie te werken en zo de techniek af te maken.

Dan een paar bijzonder combinaties vanuit katate dori. Je snijdt met je pinkmuis en je hand ondersteboven naar de centrumlijn van je partner als deze aanvalt. Dat genereert een verplicht contact?! Marc laat zien wat er gebeurt als je hand niet pakt als deze op je af komt: de hand loopt door naar het gezicht van de aanvaller. Meestal is zo’n voorbeeldje wel genoeg als je dan een klap op je snufferd krijgt; daarna pak je de hand vanzelf. Dan een stap naar buiten waarna je de aanvaller met een handige handbeweging half rond laat draaien. De shiho nage volgt. Voor de meesten een lastige techniek als je zo moet werken. Hierna volgen wat andere combinaties waar we met hetzelfde voetenwerk van positie naar positie moeten werken. Het was steeds voorzichtig werken met zo’n volle mat en het is dan ook zalig als we de groep opsplitsen om even lekker los te mogen gaan.

De vrijdagavond voor de stage werden voor het eerst de passages zes, vijf en vier in Woerden afgenomen. Voor de derde kyu mochten van Aikido Centrum Woerden John en Bas tijdens de kerststage opgaan. Een tafeltje, twee stoelen met daarop twee examinatoren die de examens hebben afgenomen. Zowel Bas als John kregen een mooi compliment van Marc: het zag er keurig uit. Daarna lekker met zijn allen aan de borrel en het kerstbrood. Een volle tafel met allerlei drankjes en hapjes stond al op ons te wachten en daar waren we ook goed aan toe.

Hieronder diegenen van ACW die geslaagd zijn voor hun passage voor en na de stage. Zesde kyu: Anita, Arnoud, Edwin, Kees,  Peter, Ramon, Ron en Ton. Vijfde kyu: Agnes, Astrid, Jan, Jorn, Julio, Lucien en Patrique. Vierde kyu: Bas, Jacob en Rob. Derde kyu: Bas en John.  Mooi werk en van harte gefeliciteerd.

Aikido Insight als eigen Federatie Magazine

Van de secretaris van de Dutch Aikikai Foundation ontvingen wij onlangs een bericht waarin werd aangekondigd dat per januari 2012 de bondscontributie voor de volwassenen iets omhoog zal gaan naar € 30,00 per jaar. Er is gekozen voor deze kleine verhoging mede omdat de D.A.F. op deze manier het aikido magazine Aikido Insight kan sponsoren. Een mooi meegenomen extra voordeeltje naast de korting die leden hiermee al krijgen als ze D.A.F. stages bezoeken. Dat is formidabel nieuws want dit betekent dat iedereen volgend jaar ook (gratis) het Aikido Insight magazine krijgt uitgedeeld. Een mooi initiatief met als gedachte dat er op deze manier meer leden bij de aikidowereld betrokken zullen raken.

Hierbij een kort citaat van de grondlegger van dit blad: “Sachien Raghoe is founder and managing editor of Aikido Insight Magazine. He practices the art of budo for over 36 years now, starting with judo in his early days (earning a 1st dan grade) and focusing on Aikido for the last 21 years (earning a 4th dan grade). He is dojo-cho of Aikido Centrum Rotterdam and provides social Aikido projects, workshops, and training courses for children and youth at primary and secondary schools using Aikido philosophy and principles.

He strongly believes that the Aikido Insight Magazine will preserve O´Sensei´s legacy for the future. Together with a selective group of professionals, each of which have proven their expertise in daily live and in business, he gets a lot of positive energy and satisfaction when realizing a new issue of this initiative. He hopes that all readers, aikido practitioners and other interested persons, will recognize the effort and passion which has been invested by this group of people in creating this unique magazine for all Aikido practitioners.” Klik hier voor informatie over Aikido Insight.

Aikido jeugd roadshow start op het DriestarCollege

Dinsdag 29 november werden we in de gelegenheid gesteld om aikido onder de aandacht te brengen bij de jeugd op de scholen. We hebben diverse scholen aangeboden om tijdens de gymlessen een aikido lesje te geven. Zo kan ik wat vertellen over aikido, deze kinderen een ervaring ermee laten opdoen en samen met Bas Smeulders een korte demonstratie geven. We zijn gestart met het Driestarcollege in Gouda. Corina de Visser en Luutzen van der Spek waren de twee gymleraren bij wie we deze dag de gymlessen mochten gebruiken om aikido aan de jeugd te laten zien en ervaren. Zij zijn de hele dag bij ons aanwezig geweest.  Jeetje, wat een grote groepen zeg, wel tussen de 25 en 30 leerlingen per klas. In totaal hebben aan zes groepen les gegeven deze dag.

De meesten hadden nog nooit van aikido gehoord, dat verraste mij eigenlijk wel. Er is door ons vooral aandacht gegeven aan het meebewegen met de ander en het je niet laten verleiden om de strijd aan te gaan. Ook dat je eigen houding of gedrag vaak onbewust veel oproept bij de ander. Eerst liep ik met wijde armen, stoer en stampend door de zaal en vroeg de groep of ze dan met mij snel contact zouden maken als ik me zo gedroeg. NEEEE… Vervolgens liep ik onzeker en angstig om me heen rond kijkend en vroeg of als ze mij zagen ze de behoefte hadden om mij te gaan pesten. JAAAA… Toen ik vertelde dat pesten een keuze is van eenieder en dat het echt niet leuk is als je zelf de klos bent. Elkaar wel of niet helpen, als je iemand gepest ziet worden, is ook een keuze, zei ik vervolgens. Toen werd het erg stil.

Aansluitend vertel ik over de houding die je als aikidoka nastreeft uit te stralen. Ontspannen en open. Geen vechtershouding of slachtoffer gedrag. Vooral zo dicht mogelijk bij je Zelf blijven. Veel aandacht voor de mentale weerbaarheid dus. Stomverbaasd waren ze hoe ik met gemak Bas met ikkyo ura op de grond wist te krijgen. Een van de vragen die steeds terugkwam was waarom wij nu eigenlijk een ‘rok’ dragen?! En de meesten hadden erg te doen met Bas die steeds moet rollen, vallen en opstaan. Bij de een na laatste groep kwam er een paar keer tijdens de mini demonstratie een gemeenschappelijke lang gerekte ‘Wwooooowww’ uit. Luutzen sprak op het eind zijn gedachten hardop uit en gaf terug hoe mooi en verrassend toepasselijk de aikido filosofie eigenlijk past in het beleid van de school: overwinnen zonder strijd. Inderdaad: dat is precies het hoogste ideaal van de aikidoka.

Talentenstage: jagen op het spekkie in de tweede hand

Zijn jullie er klaar voor? René zit samen met Frank voor de groep op de Talentstage. Het is zondag 20 november. Een behoorlijk dichte mist op weg naar Papendal. Vanuit Aikido Woerden waren er dit keer vier gegadigden: Benjamin, Chay, Joya en Yip. Bij de warming up gaat het vooral ook om spierversterkende oefeningen voor deze jonge doelgroep: wat opdrukken op de vuisten (gesteun en gekreun vanuit de deelnemers); het knipmes (op rug liggen en dan met je handen je voeten raken in de lucht); als aan een tafel staan (laag door de knieën met een rechte rug). Na de warming up start René met de eerste techniek: ushiro ryote dori sankyo omote. Niet direct de eenvoudigste techniek, maar dat is nu precies de bedoeling op deze stage. Wat bijzondere technieken die je op deze leeftijd nog niet in de les krijgt. Mooie lesopbouw, goed te volgen ondanks de complexiteit van de techniek.

Het gaat om kernpunten in de technieken. Aan het eind moeten ze weten wat een sankyo is en waar je speciaal op moet letten bij de uitvoering van de techniek. Het wordt ook van tevoren aangegeven. ‘Probeer altijd oogcontact te houden met je partner,’ vertelt René aan de groep. De aanvaller moet achter de verdediger aanlopen als deze plots op zij springt. Daarna moeten zij de tweede hand van de verdediger pakken als deze toeslaat naar achteren. Dat is lastig voor een aantal uit de groep. Chay (de kleinste) staat wat wazig te kijken… René ziet het en zoekt het contact met Chay: ‘Je moet denken dat je aan het jagen bent en dat er een spekkie in die tweede hand zit. Die moet je pakken en daarom moet je vaart maken.’ Chay moet lachen en doet het na. Dat werkt altijd uitstekend, dit soort metaforen. Leuk gevonden. Na de eerste techniek is er tijd voor vragen.

Frank neemt de tweede techniek voor zijn rekening: katate dori uchi kaiten nage. Ook niet direct iets in deze leeftijdsgroep dat je zo op zondag ochtend uit je mouw schudt. In drie stappen neemt Frank de groep mee door de techniek. Hij pakt terug op de houdingen en posities uit de warming up. ‘Kijk hier moet je weer staan zoals bij die tafel met een rechte rug; let erop dat je laag blijft staan.’ Ze laten ook veel met hunzelf werken. De kleine aikidoka’s vinden het natuurlijk prachtig om de leraar weg te mogen werpen. Ze laten ook steeds voelen hoe ze moeten staan. Tussendoor vraagt Frank ineens: ‘Hoe heet deze techniek ook alweer?’ Dat houdt ze scherp. Prima op elkaar ingespeeld deze twee jonge leraren. Een erg leuk stage. De volgende stage Talentontwikkeling staat gepland op zondag 29 januari 2012.

Sandan: het achterste been is de motor van de actie

Zaterdag 12 november was een extra training op De Doelelaan in Amsterdam. De zo geheten Sandan-voorbereiding. Vanuit de D.A.F. worden voor elke graad speciale voorbereidingstrainingen gegeven op nationaal niveau. Dit begint vanaf de eerste kyu. Dat zijn perfecte trainingen om te kijken wat jouw eigen kwaliteit is ten opzichte van het nationaal gemiddelde. In het begin voel je dat de anderen in dergelijke groepen een stuk beter werken dan jij. Maar als je regelmatig naar dit soort traningen gaat, groei je als het ware naar het niveau toe waar het naar toe moet gaan. Op een gegeven moment voel je dat het goed genoeg is om op te gaan voor je volgende passage. Het is bovendien prettig om eens alleen te trainen met aikidoka’s van je eigen niveau. Het betreffende thema van die graad is dan 3 uur aan de orde.

Tom Dijkman geeft de Sandan voorbereidingen. Ik heb ze dit seizoen allemaal gevolgd. Tom zet een prachtig ‘plaatje’ neer hoe het zou moeten zijn. Hij heeft heel veel kracht, maar dat is gek genoeg geen fysieke kracht. Daar moet het Sandan niveau ook over gaan. Tom doet al aan aikido vanaf zijn 19 de jaar. Hij reist veelvuldig naar seminars in binnen en buitenland, hoofdzakelijk van Tissier Sensei, maar ook Endo Sensei, Kobayashi Sensei en Ikeda Sensei. In 2003 ging Tom voor het eerst met Vriesman Sensei naar Japan om lessen te volgen in de Hombu Dojo. Door deze intensieve manier van trainen en de nauwe samenwerking met Vriesman en Tissier, ontwikkelt Tom zijn aikido en behaalt zijn 4de Dan in 2006.

Het was erg warm in de dojo op de Doelelaan. De zon stond pal op de grote hoge ramen bovenin de dojo. Ik weet nu hoe een kasplantje zich voelt op een warme dag… We hebben hard gewerkt. Sandan werk is sowieso op een aparte manier zwaar werken. Misschien is intensief zelfs een beter woord. ‘Je moet in verticale assen denken,’ zegt Tom. Zo pak je een autonome positie. ‘Je achterste been is de motor van de actie. Als je buik binnenkomt, is het al geregeld.’ Tom werkt met veel power en dat is goed leren als je zijn uke bent. Hij komt precies op je centrumlijn in terwijl zijn bovenlichaam altijd los en ontspannen is. Je voelt als het ware de dreiging zonder het aan hem te zien. Dat is precies waar we naar toe aan het werken zijn.

Het leren nivelleren van verschillende krachten

De tweede herststage in Leiden. Vorig jaar was de eerste, afgelopen zondag 30 oktober was het de tweede . Een goed gevulde zaal met aikidoka’s.  Marc Jongsten (5de dan) begon met een rustige oefening die hij op de vrouwenstage bij Caroline had gezien. Katate dori was de aanval en de aanvaller moest druk uitoefenen op het centrum van de partner door deze naar voren te duwen. De tori accepteert deze druk en loopt rustig achteruit met de onbuigzame arm. Totdat de grens bereikt is en tori de uke stilzet. Dan gaat Marc verder bouwen op dit principe. Opnieuw dezelfde aanval, maar dan de druk weg laten lopen – een tai sabaki te maken. Daarmee neutraliseer je de aanvals kracht, laat hij zien.

‘Er is in aikido nooit een opeenhoping van krachten,’ zegt Marc. Het werken in aikido is nooit vanuit de gedachte van stompe voorwerpen. Het is niet zo dat wij denken, daar kan ik wel een of twee stompen van krijgen. Wij denken vanuit de snijkracht van een aanval. Fijntjes zet Marc een zwaard op mij pols als ik als uke voor de klas sta. Dat zet hij licht de druk aan met het zwaard op mijn pols. Ik voel een kort moment van weerstand en beweeg dan achteruit. Te laat, zegt hij. Nu opnieuw, maar dan met mijn ogen dicht. Dat was beter. Direct voelt mijn lichaam dat het in beweging moet komen. En met een scheermes van een meter is dat niet onverstandig. Zo werken we langzaam naar de techniek katatedori sokumen irimi nage. In de pauze heerlijk gratis wat fruit en wat te drinken. Dat is altijd keurig geregeld in Leiden.

Het is een hele kunst om niet terug te duwen als iemand naar je duwt. ‘Er zit een eigenwijs meneertje of mevrouwtje in eenieder, die eerst gaat duwen; dat moet eruit. Wij als aikidoka’s leren direct te reageren op dit soort inspanning. Direct aanvaarden wat er op je afkomt. Als de een duwt, dan accepteer je naar achteren; als de ander trekt, dan loop je mee. Het gaat om het nivelleren van verschillende krachten. Dat is het werk van de aikidoka. Het gaat om het harmoniseren van het contact, het generen van ‘aiki’. Oftwel het ontwikkelen van empatisch vermogen.’ Een heerlijke stage waar rustig gewerkt is, maar gek genoeg dubbel zo intensief als normaal. Abderrahman Kaouass, onze stagiaire, mocht zijn eerste kyu examen doen. Het zag er keurig uit. Op het eind maakte Caroline een opmerking over de uke’s in aikido: deze ontwikkelen het vermogen om beschikbaar te zijn voor anderen. Ook dat is belangrijk punt in je aikido opleiding: wat kan ik geven om die ander te helpen? Een inspirerende inzicht.

Woerdens Nieuwsblad: Krijgskunst in Harmonie

Een full-color artikel met foto in het Woerdens Nieuwsblad op 28 oktober. Daar zijn we natuurlijk helemaal gelukkig mee. Mooie reclame met ook een fraaie bijgaande geschreven tekst, door Liesbeth van Kempen. Vanuit het thema ‘Fit de Winter door’ zou er een pagina komen in deze courant. Aikido zou daar mogelijk goed in passen. Zij kwam op vrijdag 14 oktober bij ons langs in de dojo om eens een aikido les bij  te wonen. Tijdens het beginnersuur is zij gebleven. Daar heeft ze gekeken en geluisterd naar de les en een paar foto’s gemaakt. Over twee weken zou het in de krant verschijnen.

Het is wat ons betreft een degelijk stuk geworden, wervend vooral. Liesbeth schrijft over het over het werken aan de houding en uitstraling in het aikido. Daarmee maak je het vaak al mogelijk om een situatie te deëscaleren. Om onder toenemende druk de harmonie in jezelf te bewaren, is natuurlijk een hele kunst. Vandaar de pakkende titel. En zo te leren werken vereist moed, lef en zelfvertrouwen. En als dat lukt onder die druk, zul je merken dat enkel en alleen door jouw houding, ook de gemoedstoestand bij die ander zal veranderen. Zo kan je situationeel leren werken aan het voelen en ervaren van pressie, en door het aikido de weerstand een andere richting op leren buigen. Dat is de prachtige combinatie tussen fysiek én mentaal werken; dat heb je bijna nergens anders. Scherp opgemerkt van Liesbeth allemaal, helemaal na één les.

Om nog meer ‘balans’ in de dojo (oefenruimte) van Aikido Centrum Woerden te krijgen, zijn we op zoek naar meer vrouwen in onze dojo. Aikido is uitstekend geschikt voor vrouwen omdat je geen fysieke kracht nodig hebt voor aikido. Het gaat erom de kracht van de ander van richting te veranderen. Werken met je innerlijke kracht. Ook de jeugd (van 11 t/m 14 jaar) zou meer hun weg mogen vinden naar onze dojo. Als je iemand kent of weet in jouw persoonlijke omgeving, vraag dan of ze deze winter aan het aikido willen komen proeven. Mondelinge reclame is de beste reclame. Wijs ze de weg, want wie weet, gaan zij straks, net als wij, de onweerstaanbare aantrekkingskracht van aikido ervaren.

Wat gebeurt er nu echt en wat doet dat met jou?

Topsportcentrum Almere was op 23 oktober in het teken van 50 jaar aikido in Nederland. Een indrukwekkende zaal met zeven verschillende matten van iets van 200 m2 meter per mat. De middelste mat was ongeveer 2x zo groot en daar vonden tussen de lessen door ook demonstaties plaats. Een heuse opening ingeleid door Wilko Vriesman met de first secretary van de Japanse ambassade, een vertegenwoordiger van NOC/NSF, de chairman van de bond Aikido Nederland en een afgevaardigde van de gemeente Almere. Het was voor ons de tweede keer in deze sporthal, de eerste keer was de komst van de Doshu, alweer 2 jaar geleden. Na een kort praatje van ieder van eerdergenoemde leden, kwamen twee traditioneel geklede samoerai’s binnenlopen. Mooi pakken met horizontale rode, zwarte en oranje strepen. Allebei ook een zwaard. Met de voor mij altijd klinkende melodieuze Japanse muziek op de achtergrond, gaven deze twee heren een korte zwaarddemo. Zo, de kop was eraf…van de start van deze dag … niet die van die samoerai hoor.

Er hing een poster aan de deuren welke leraar van welke school of stijl de lessen zou geven op welke mat. In totaal heb ik deze dag 6 uur aikido beoefent van diverse stijlen. Het zijn leraar aikidoka’s van het eerste uur. Gijs van Schouten bijvoorbeeld, die al 45 jaar aan aikido doet. Gijs begon met hoe de technieken vroeger waren. De namen waren ook anders. Wij mogen er een aantal op de ‘ouderwetse’ manier beoefenen. De basis is hetzelfde, het is alleen wat korter en strakker. Het lijkt nu wel wat ronder geworden het aikido. Daarna komt iemand van Yoseikan aikido. Combinaties met ook wat trappen naar de buik. Grappig hoe snel je ook dit soort werk toch wel weer oppakt. Wij doen relatief weinig met trappen, maar na de entree is het feitelijk ook weer het aikido wat wij ook doen. Interessante afwisseling bij Yoseikan, trainen met overnames, dubbele aanval et cetera. Intensief werken. De leraar merkt op: ‘Wat gebeurt er nu eigenlijk bij dit soort combinatie en wat doet dat met jou?’ Kun je jezelf nog steeds handhaven en onder die wisselende druk met de juiste houding blijven werken. Dan gaan we weer wat langzamer werken. Van binnen gonst het natuurlijk met van alles, maar van buiten probeer je kalm te blijven werken en een frictieloze oplossing te zoeken, telkens als je vast dreigt te lopen.

In de pauze schalt ineens de dwarsfluit van Thijs van Leer door de zaal. Een demonstratie van Edgar Kruyning waar alles eerst in slow-motion wordt uitgevoerd: een mes aanval, met een zwaard, daarna met een stok en nog eens met een ’jo’. Best indrukwekkend als dat zo in slow motion gaat. Daarna gaat het hele reeks van aanvallen opnieuw, maar nu op de ’normale’ snelheid. Erik Louw geeft een zwaard demo. Ik zat net zelf even op de tribune mijn boterham op te eten. Erik springt vanuit seiza ineens naar een staande positie en weet dan ook nog zijn zwaard te trekken en een slag te maken. De laatste les was van P. Janssen uit Amsterdam. Weer wat lichter werken, meer met ki. We beginnen met suwari waza ryotedori kokyu nage, maar in plaats van de polsen te pakken, pakt de uke je pinken(?) De leraar vertelt een prachtig beeldend verhaal over twee meren die bij elkaar komen en samenvloeien. Afijn, ik ga zitten, bied mijn pinken aan en mijn partner pakt ze direct stevig beet: kkqrrchk, hoor ik. Die had dat verhaal over die meren vast niet gehoord, dit was meer a la tsunami. Dan schiet de leraar snel toe. ‘Nee…, nu moet je iets anders werken,’ zegt hij tegen mijn uke. Ik test in de tussentijd snel mijn pinken, die het gelukkig nog doen. In het laatste uur kwam de zin: vluchten, vechten of verbinden voorbij. Dat hebben we vandaag zeker gedaan: verbinden, met allerlei verschillende aikido stijlen door elkaar.

Christian Tissier: there is no verification in aikido

Zondag 16 oktober, een koude ochtend met een stralende lucht. Het belooft een mooie dag te worden. De matten hadden we gelukkig gisteren al gelegd. Na het omkleden verzamelen we in de grote zaal. Langzaam wordt het drukker met steeds meer aikidoka’s die binnenkomen. Goed te zien dat ook de hakama’s van ACW trouwe stagegangers aan het worden zijn. Twee kersverse leerlingen van de jeugd, Benjamin en Chris van Aikido Centrum Woerden, staan vol verwachting om zich heen te kijken, wat ongemakkelijk. Ik loop ernaar toe en groet ze op hun eerste grote stage. Als ik vraag of ze er zin in hebben, mompelt een van hen: ‘Ik vind het best spannend!’ Dan komt eerst René Habraken, van de D.A.F. Talent ontwikkeling binnen, loopt met een glimlach naar Benjamin en vraagt hoe het met hem gaat. Een paar tellen later wandelt Wilko Vriesman, de directeur van de D.A.F. naar ze toe en geeft beiden een hand en heet hen hartelijk welkom. Dat scheelt.

Iedereen zit keurig in rijtjes en Christian Tissier wordt aangekondigd door Marc Jongsten (mijn leraar); hij wenst iedereen een plezierige stage toe. Tissier staat op en loopt langzaam naar het midden, groet O Sensei en we beginnen met de warming up. Daarna kijkt hij op zijn gemak de zaal rond en geeft aan dat hij veel hakama’s heeft gezien, maar ook veel witte pakken. Hij kiest vandaag voor een combinatie van basis technieken met speciale aandacht voor de houding van de gevorderde aikidoka’s. Het is niet de bedoeling dat je je als gevorderde gaat gedragen met het gedrag van een beginnende aikidoka. Het zou vreemd zijn als ik me zo zou gedragen met mijn zevende-dan… Hij pakt een leerling overdreven vast en gaat raar laag staan. Als de leerling tenkan maakt, hobbelt Tissier er vervolgens omgemakkelijk achteraan. Gelach in de zaal. Dan laat hij zien hoe hij zijn senioriteit overdraagt in het werken met iemand die minder ervaren is. Zo neemt hij ons mee in de valkuilen hoe wij ons goedbedoeld onbewust telkens aanpassen en automatisch meebewegen ook wanneer het niet door tori wordt af gedwongen. Christian Tissier: ‘Do not correct the mistakes for your partner.’

Je moet eerst de contactpunten leren beheersen. Hij laat ze een voor een zien. Als de tori stopt om een punt te leren voelen, dan moet de ander zijn positie ‘gelijk’ maken. Een rechte rug met dezelfde houding. Daarna kun je naar het volgende punt gaan om dat te gaan bestuderen. Feitelijk onderbreek je dan de techniek, maar dat is okay als je van punt naar punt aan het leren werken bent. Als je steeds stopt in elke techniek, dan herstelt de uke zich en verhinder je eigenlijk je eigen proces van leren. Er is dan ook een tweede vorm van leren: de techniek moet doorlopen. Je moet dan telkens naar het volgende punt gaan vlak vóór het gelijk is, anders stop je namelijk zelf de techniek. Zo maak je de technieken vloeiend. We gaan het proberen als de ander stevig vastpakt – nu zonder dat de ander automatisch meebeweegt. Lastig. Dan vertelt Tissier over die tweede vorm van werken: ‘There is no verification in aikido’. Als je zelf aarzelt bij de uitvoering, dan gaat het niet werken. Je moet zelf vertrouwen hebben om zo te werken. Gewoon doen en geloven. Het vloeiend maken, los van die ander.

Tussendoor kiest hij een jongeling uit het publiek waar hij het contactpunt wil laten voelen, als senior aan een junior. Het is Chris van ACW. Overdonderd staat hij ineens voor een groep van zo’n honderd aikidoka’s, met als eer om even de uke van Christian Tissier te zijn. Hij doet wat Tissier vraagt en komt na de uitleg weer gauw naast mij zitten. Dan fluistert Chris zachtjes voor zich uit: ‘Waaaauuuw, dat was VET!’ Dat zal Chris niet snel vergeten…, zo’n mooie eerste stage ervaring.

Peter slaagt voor examen Leraar Martial Arts

De bond Aikido Nederland is in 2009 opgericht. Het doel van Aikido Nederland is de Aikido sport in Nederland te promoten. Daarbij wil de bond de beoefenaren in de gelegenheid stellen om met de kernkwaliteiten van Aikido in harmonie en evenwicht te komen. Ook heeft de bond als doel vanuit het ‘eenheid in verscheidenheid beginsel’ een verbindend platform te zijn voor al het Aikido en alle Aikidoka’s in Nederland. Een van de programma’s betreft het Actieplan Opleidingen. Dit programma loopt op volle toeren en omvat de Assistent Leraar Martial Arts (niveau 2),  de cursus Praktijkbegeleider (niveau 3 en 4) en de Leraar Martial Arts (niveau 3). Dit zijn allemaal rijkserkende opleidingen. Ik ben zeer verheugd over deze professionalisering slag en probeer zeker hierin mee te bewegen.

Afgelopen zaterdag 8 oktober had ik mijn examen Leraar Martial Arts. Locatie was de Waraku dojo te Dordrecht. Vooraf moest ik een lesplan inleveren; en twaalf aikidoka’s vanuit je eigen dojo meenemen om les aan te geven. Op de grote mat beneden mocht ik mijn les geven ten overstaan van drie examinatoren die in de hoek op de mat aan een tafeltje toeschouwer en beoordelaars waren van deze les. Volgens het beoordelingsformulier was één van de eerste punten het ‘motiveren, stimuleren en enthousiasmeren van de aikidoka’s’. Met het meenemen van een voltallige groep eigen leerlingen voelde voor mij de start in ieder geval al uitstekend. Mijn les bestond uit het werken met contactpunten, lijnen en assen. De basis van het werken uit de lijn ‘Tissier’. De stijl van onze federatie: de Dutch Aikikai Foundation.

Veel leerlingen uit Aikido Centrum Woerden zijn de rest van de dag gebleven. Ze hebben ook een bijdrage geleverd aan de lessen van de andere aikido leraren die deze dag examen deden. Daar was ik ook toeschouwer van andere stijlen. Als leraar vind ik het erg prettig om volgens de lijn Tissier les te geven. Het werken met lijnen en assen geeft veel praktische en didactische mogelijkheden voor het duidelijk overdragen van de vechtkunst aikido. Het zijn externe oriëntatie punten die je later in je aikido carriere juist probeert te verinnerlijken.  Rond 15:30 kwam Niki Lemmens van de toetsingscommissie op mij aflopen met de verheugende mededeling dat ik geslaagd was voor mijn examen Leraar Martial Arts: een rijkserkend aikido docent (niveau 3). Hartelijk dank aan alle leerlingen van ACW die deze dag voor mij mogelijk hebben gemaakt!

Filmopnames bij ACW voor TV-programma Scrooged

Op 19 september ontving Peter van Lier een e-mail bericht van de redactie van Blue Cirle. Of Eliza, die in een uitzending van Scrooged zit, bij ons wat lessen aikido mocht volgen. Blue Circle is een Nederlandse dochter van Fremantle Media die televisieprogramma’s produceert voor de Nederlandse markt. In het TV-Programma Scrooged van Blue Circle confronteert presentator Manuel Venderbos de opgegeven jongeren met hun verleden, heden en toekomst in de hoop hen wakker te schudden waardoor ze vervolgens zélf hun leven weer kunnen oppakken. De confrontatie is pittig, het spiegelbeeld weinig verhullend, maar één ding is zeker: hier ligt een kans. Ditmaal gaat het om Eliza uit Nieuwerbrug. Gaat zij de confrontatie in dit programma met zichzelf aan…?

Eliza heeft in het Scrooged een aantal nieuwe levensdoelstellingen geformuleerd. Een daarvan was: zelfverdediging, zekerder in haar schoenen staan. Hiermee kwam ze na een zoektocht op het internet uit bij Aikido Centrum Woerden en aikido kan natuurlijk prima uit de voeten met deze doelstellingen. Op woensdag 5 oktober kwam Eliza met haar tweelingzus Caroline bij ons in de dojo voor een eerste proefles. Beide dames blijken prima geschikt voor aikido. Ik zag hun aanvallers af en toe letterlijk door de lucht vliegen. Toen ik Eliza vroeg hoe de eerste les was bevallen, gaf zij als antwoord:  ‘Ik ben in ieder geval een stuk sterker dan ik zelf dacht.’ Direct al de tweede les, op vrijdagavond 7 oktober, kwam het hele film ploeg van Scrooged onder leiding van Manuel de dojo binnenwandelen. Na een korte kennismaking ging het team aan de slag met de film voorbereidingen en wij met de les. Er zijn enkele opnames gemaakt waarin Eliza met Bas Smeulders aan het werk is op de aikido mat.

De redactie heeft aangegeven dat we inderdaad een kort fragment in de uitzending te zien zijn. Het is een prachtige gelegenheid om het aikido, juist met deze doelstellingen van Elisa, onder het voetlicht van de jeugd te brengen. Het wordt tijd dat men aikido vanuit dit nieuwe perspectief gaat bekijken. Aan de buitenkant ziet aikido er uit als vechten, maar het gaat om de binnenkant. Door aikido leer je opkomen voor jezelf en leer je eigen grenzen te bewaken, terwijl je tegelijkertijd die van de ander weet te respecteren. Het ontwikkelen van een houding waarin het centrum sterk is en de presentatie naar buiten welwillend. Een vechtkunst met een combinatie van ‘hard’ en ‘zacht’, steeds afhankelijk van de specifieke situatie. Daar gaat aikido, de weg van harmonie, over. En daarmee vind je in aikido voldoening en word je alsnog winnaar, van jezelf, maar dan zonder wedstrijden.

Deze uitzending van Scrooged is op 17 oktober op Nederland 3 om 21:30.

Benjamin leert vrije val op Talentenstage Papendal

Op 2 oktober 2011 was de nationale talentstage van de Dutch Aikikai Foundation. Bij de talentontwikkeling in Papendal gaan ze uit van de gedachte dat als er met de juiste inzet getraind wordt, er in iedereen een talent schuilt wat ontwikkeld kan worden. Met de juiste inzet bedoelen we de balans tussen topsportmentaliteit (hard werken) en lichamelijk en geestelijk gezond bewegen. Het is de bedoeling dat we met zijn allen samenwerken om het maximale uit jezelf te halen.

Vanuit Woerden was een afvaardiging in de persoon van Benjamin Lagendoen. Hij is een van de eerste jeugdleerlingen bij Aikido Centrum Woerden, enthousiast en gemotiveerd. Een goede aikido ‘spirit,’ zo gezegd. Benjamin was op tijd aanwezig en liep toevallig meteen René Habraken, die samen met Frank Groenen deze lessen geeft, tegen het lijf. René en Frank zijn niet zomaar twee leraren van onze aikido federatie. Het zijn zelf ook onze toptalenten die worden opgeleid door Wilko Vriesman en Christian Tissier. De onderwerpen dit jaar zijn kernpunten en sleutelposities in technieken, en ukemi.

Deze training is gewerkt aan tenchi nage en ikkyo, waarbij ze hun sleutelposities stevig moesten neerzetten. Benjamin vertelt dat er een gemengde groep was van ongeveer 12 leerlingen. Benjamin heeft genoten van de les. Vooral het oefenen van de vrije val vond hij erg leuk. Ze moesten dan het jasje vastpakken van de instructeurs die op de grond zaten en werden over de schouder heen getrokken. Als laatste werd de combinatie gemaakt met tenchi nage en de vrije val.  Al met al een zeer goede start van dit talentontwikkelingsseizoen. De volgende talentontwikkeling is op 20 november!

Aikido, de beweging naar een nieuw zelfgevoel

Vrijdagavond 16 september. De eerste open avond van een nieuw seizoen. Nieuwe geïnteresseerden kwamen langs bij ons in de dojo. Jong en oud, man en vrouw. Aikido is zo veelzijdig dat ik een keuze moet maken waar ik het op zo’n avond over ga hebben. Ik heb dit keer gekozen om de kant van de beweging en filosofie eens te belichten. Aan de hand van een vijftal aikido principes (centreren, gronden, inkomen, vermengen en vaardig handelen) heb ik wat praktische oefeningen gevonden. Deze avond heb ik gekozen om de aikido principes eens één voor één op een wat bewustere manier binnen te laten komen.

Aikido is voor mij het leren van de taal van de beweging. Het bewegen naar een nieuw zelfgevoel. Een nieuw contact met jezelf. Leren via het lichaam. Ons lichaam is namelijk dat wat we zijn en waarmee we voelen en ervaren. De kunst is te leren  luisteren naar de feedback ervan: het intern waarnemen van gevoelens en grenzen en deze om te zetten naar bewuste acties. Je kunt oefenloos praten hoe je zou willen reageren in een bepaalde situatie, maar als je echt met jezelf aan de slag wilt, dan moet je de mat op. Daar kun je kijken naar je eigen bewegingen en gedragingen. Experimenten en ervaren hoe je op een andere manier kunt reageren; ook zien wat het effect daarvan is bij de ander. Dat is een somatische manier van leren: oftewel, kennis integreren in je lichaam. Iedereen heeft in de basis een geconditioneerde manier van reageren onder een bepaalde vorm van druk. Zeg maar: je interne beweging, openen of sluiten.

Het probleem is dat we op zo’n moment niet kunnen omgaan met de hoeveelheid opwinding of energie in ons. Door te oefenen middels de verschillende slagen en pakkingen in aikido is het mogelijk te ervaren hoe we reageren in confrontaties. Het omgaan met een verbale aanval is fysiologisch vergelijkbaar met een fysieke klap of dat je onverwachts vastgepakt wordt. Wat verder in je aikido ontwikkeling, ga je ook zien hoe dit een relatie heeft met situaties in ons dagelijkse leven. Leren omgaan met deze interne verwarring is handig want dit brengt je namelijk uit balans. Als je je daar bewust van wordt, trap je minder snel in je eigen valkuil. Kortom: door het consequent toepassen van deze principes in alle aikido technieken, leer je te werken met de situatie in plaats van er door worden gevangen. Je kan weer kiezen, in plaats van te handelen vanuit een mechanische reactie. Het was mooi om zo vanavond deze principes niet alleen verstandelijk, maar ook via een lichamelijke en emotionele beleving te ervaren.

“Je kunt niet gelijk op het hoogste level beginnen”

De zomerschool te Markelo, in de vierde week van juli 2011, werd geleid door Wilko Vriesman en als gastdocent Jorge Rojo Qutierrez - de technisch directeur van Aikikai Aikido Chili en 6e dan Aikikai. Rob Heijna van ACW heeft op mijn verzoek een stageverslag geschreven. Hij is twee dagen aanwezig geweest bij deze aikido zomerstage en vertelt hier zijn persoonlijke ervaringen. “Wilko ging in op de connectie tussen uke en tori. Er moet verbinding zijn tussen beide en dat is niet vanzelfsprekend. Zo’n verbinding moet je leren opbouwen in verschillende fasen. De aandacht moet tijdens de opbouw in de buik zijn en blijven. Wilko begon met shomenuchi kokyunage. Eerst vangt tori de slag op met de handen; daarbij is het zaak om niet terug te deinzen maar juist iets in te gaan. En: het helpt daarbij om vlak ervoor even een teug lucht te nemen…

De volgende fase is om de slag niet meer te blokkeren met de handen maar steeds meer uit de heupen te werken: ‘het vuur brandt in de buik’. De handen zijn meer voor communicatie en pakken dan ook niet meer vast, maar houden alleen voeling. In de deze vorm strekt de tori alleen maar zijn arm uit terwijl hij met zijn lichaam ingaat en de uke rolt. Er is dan nog een laatste fase waar het contact zo los is dat het niet eens meer fysiek is, maar zelfs de dreiging al genoeg is. Deze fase is niet direct voor iedereen bereikbaar. Wilko vergeleek de fasen dan ook met computer-games: je kunt niet gelijk op het hoogste level beginnen; iedereen moet toch op level 1 eerst genoeg punten maken om naar level 2 te gaan en zo verder (en vooral niet kwaad worden als je nog niet genoeg punten gehaald hebt).

Rojo werkte met technieken om ‘met de lege hand’ een aanval met zwaard te neutraliseren. Uke valt met boken de tori met shomenuchi aan. Tori ontwijkt de slag door zijdelings van de lijn af te gaan en een kwart slag te draaien en pakt dan van de zijkant het handvat van het zwaard tussen de handen van uke. De manier waarop is dan belangrijk. Tori drukt het zwaard niet omhoog, ‘uit de weg’, maar gaat juist bij het begin in de beweging omhoog en komt dan bij het vastpakken naar beneden. Ook hier komt steeds meer de nadruk te liggen op de energie in de heupen en benen en de armen los en vrij; niet meer het zwaard vastpakken, maar met de vlakke hand werken en het zwaard vliegt op de grond (en de uke daarna ook). Rojo liet ons ook kennismaken met traditioneel aikido, een andere stijlvorm die nu nog in Iwama onderwezen wordt. Deze stijl is wat compacter dan Aikikai; we konden dat ervaren met shomenuchi iriminage. Na enige gewenning krijg je er inderdaad een ander gevoel bij. Rojo vertelde dat het goed is om altijd open te staan voor andere stijlen en leergierig te blijven. ‘Always stay a student’, geeft hij ons mee.”

« vorige volgende »

ACW IS LID VAN

Activiteiten
Kalender